Estudo sobre a experiencia académica e profesional das persoas tituladas da Universidade de Vigo
Promocións de 2006 e 2007
Luis Espada Recarey
Víctor Manuel Martínez Cacharrón
Introdución
Promocións de 2006 e 2007
Luis Espada Recarey
Víctor Manuel Martínez Cacharrón
Clique aqui para acceder ao estudo completo
Introdución
Xa pasaron 23 anos e a Universidade de Vigo foise
asentando e consolidando coa incorporación de novas titulacións. Ao longo deste
período, fóronse graduando estudantes que se incorporaron ás súas tarefas
profesionais. Quedaba, no entanto, unha
materia pendente que non se levara a cabo e que se relacionaba coa opinión que
as persoas tituladas tiñan da súa universidade. Por este motivo e co obxecto de
coñecer estas opinións, realizouse este estudo, que tenta restituír esa ligazón
que todo titulado/a ten coa súa universidade, transmitindo as súas ideas sobre
as actividades levadas a cabo durante os anos de formación universitaria, a
orientación para o emprego, a formación complementaria, a situación laboral, as
características do primeiro emprego e do actual, as competencias profesionais
adquiridas ou as características dos estudos.
Neste traballo tivéronse en conta xuntamente as promocións que concluíron os seus estudos hai seis anos así como as que os terminaron hai cinco, por crer que é tempo suficiente para que a persoa titulada se insira no mundo laboral, en calquera dos seus ámbitos, e poida proporcionar as súas vivencias profesionais.
Neste traballo tivéronse en conta xuntamente as promocións que concluíron os seus estudos hai seis anos así como as que os terminaron hai cinco, por crer que é tempo suficiente para que a persoa titulada se insira no mundo laboral, en calquera dos seus ámbitos, e poida proporcionar as súas vivencias profesionais.
Estrutura
O contido deste informe sobre a inserción laboral
das persoas tituladas da Universidade de Vigo está estruturado da seguinte
maneira.
En primeiro lugar, a introdución ten por fin
xustificar a necesidade deste estudo e céntrase nunha idea forza: coñecermos a
experiencia profesional e académica dos titulados/as da Universidade de Vigo
como primeiro paso para a implantación dun observatorio ocupacional.
Igualmente, tamén se considerou necesario analizar a posibilidade de crear
algún tipo de vinculación do colectivo de persoas tituladas coa Universidade de
Vigo.
O segundo apartado, “Obxectivos do estudo” apunta
os obxectivos desta enquisa, diferenciando o obxectivo principal e os
obxectivos específicos.
O terceiro apartado, “Características técnicas do
estudo”, contén informacións sobre a metodoloxía seguida cunha pormenorizada
descrición dos procedementos aplicados, os apartados en que está estruturado o
cuestionario, a descrición da poboación e a elaboración da mostra e,
finalmente, a ficha técnica.
O apartado cuarto, "Análise dos resultados da
enquisa", constitúe o eixo principal do estudo. Esta epígrafe, a máis
extensa do informe, inclúe os resultados do estudo a través dunha grande
cantidade de cadros e comentarios completados cos anexos.
Finalmente, realizouse un resumo executivo coas
principais conclusións do estudo.
Obxectivos
Os obxectivos céntranse en:
-
Obter informacións das persoas tituladas da Universidade de Vigo
naqueles aspectos da súa experiencia
inserción profesional.
-
Analizar a relación existente entre a súa experiencia profesional e a
formación académica recibida.
-
Desenvolver o primeiro paso para a implantación dun observatorio
ocupacional como unidade de seguimento das características das persoas
tituladas que se colocan no mercado de traballo (emprego encontrado, grao de
afinidade co traballo, tempo que demoraron en encontrar o primeiro emprego,…).
-
Analizar a posibilidade de crear algún tipo de vinculación do colectivo
de titulados/as coa Universidade de Vigo (asociación, foro, comunidade virtual,
lista de distribución,…).
Estas perspectivas conforman as liñas estratéxicas
relacionadas coa orientación e información de emprego recollidas no Plan
estratéxico de emprego da Área de Emprego da Universidade de Vigo.
Ficha
técnica:
Ámbito:
Universidade de Vigo.
Poboación:
Persoas tituladas que finalizaron os estudos universitarios na Universidade de
Vigo e obtiveron o título nos cursos académicos 2006 e 2007.
Mostra
recollida: 1.158 cuestionarios.
Estratificación:
Á hora de realizar as análises tivéronse en conta as seguintes variábeis de
segmentación:
-
Xénero
-
Ámbitos
académicos
Procedemento:
Envío por correo electrónico e postal.
Erro:
Para un nivel de confianza do 95%, e p=q, o erro real é de ±2,57% para o conxunto da mostra e no suposto de
mostraxe aleatoria simple[1].
Datas
de realización: de febreiro a setembro de 2012.
ANÁLISE DOS RESULTADOS DA ENQUISA
1. Perfil dos titulados/as
Ámbitos de
coñecemento
A distribución da mostra por ámbitos segue a
seguinte secuencia: o 42,9% das persoas tituladas son do ámbito xurídico-social,
o 28,7% do tecnolóxico, o 10,6% de arte e humanidades, o 10,4% do científico e
o 7,5% de Ciencias da saúde. Estas
porcentaxes correspóndense coa distribución da poboación por ámbitos académicos
(o 48,3% do xurídico-Social, o 28,1% do tecnolóxico, o 8,8% de arte e
humanidades, o 7,2% do científico e o 7,3% de ciencias da saúde).
Xénero
O 65,0% da mostra está formado por mulleres. Nas
titulacións da rama de ciencias da saúde (88,6%), arte e humanidades (79,5%), científica
(76,3%) e xurídico-social (75,2%), a presenza de mulleres é maioritaria,
mentres que no ámbito tecnolóxico hai máis homes (65,1%).
Residencia
durante os estudos
Durante a realización dos estudos, o 56,0% das
persoas tituladas residían na provincia de Pontevedra e un 20,1% na de Ourense.
Máis información na páx. 28.
Os titulados/as que na actualidade traballan fóra
de Galicia representan o 5,9% (o 72,5% noutros territorios do Estado e o 27,5%
no estranxeiro). Máis información na páx.
29.
Duración
dos estudos (en anos)
De media, as persoas tituladas demoraron 5,38 anos
en finalizar os seus estudos (6,07 no caso dos homes contra 4,98 no das
mulleres).
Por ámbitos académicos: Ciencias da saúde: 3,17 (ciclo curto); tecnolóxico:
6,78 (ciclos longo e curtos); científico: 6,25 (ciclo longo); arte e
humanidades: 5,58 (ciclo longo); xurídico-social: 4,57 (ciclos longos e
curtos). Máis informacións na páx. 136 (anexo A5).
2.
Actividades desenvolvidas durante os anos de estudo universitarios
-
Realización de prácticas
en empresas/institución: 55,5%.
-
Participación en
programas de mobilidade internacional: 17,2%
-
Realización de prácticas
en empresas no estranxeiro: 8,1%
-
Docencia recibida en
lingua estranxeira (algunha materia): 32,2%
-
Competencias
lingüísticas desenvolvidas
Coñecementos de inglés: 93,9%
Coñecementos de francés: 22,3%
Coñecementos de alemán: 13,7%
Máis información nas páxs. 31-39.
3. Orientación
para o emprego
-
Grao de participación nos
foros empresariais de procura de emprego: 33,0%
-
Valoración destas
iniciativas: moi útiles (47,6%)e pouco útiles (46,9%).
-
Participación nas
actividades organizadas pola Oficina de Emprego da Universidade: 32,4%.
Máis informacións nas páxs. 39-41.
4. Formación
complementaria
-
Finalizados os estudos o 72,9% realizou algún tipo de formación
complementaria.
-
Tipo de formación
(resposta múltipla): Mestrado (48,9%), cursos de especialización (39,6%), cursos de formación
continuada dirixidos a persoas empregadas (28,2%) e outra titulación (19,7%).
-
Contidos da formación
complementaria (resposta múltipla): específicos da titulación: (62,5%);
Idiomas (54,6%) e Informática (47,8%).
-
Motivos: Prepararse para outros
traballos/mellora da empregabilidade (46,5%), unha forma de promocionar (21,3%),
ampliar coñecementos, sen considerar aspectos (19,4%).
Máis informacións nas páxs. 42-45.
5. Situación laboral dos titulados no
momento actual
%
|
|
Traballa
por conta allea
|
71,1
|
Traballa
como empresario/ autónomo
|
5,2
|
Desempregado
na procura de traballo
|
19,9
|
Continua
a estudar sen procurar emprego
|
2,0
|
Prepara
oposicións sen procurar emprego
|
0,5
|
Ao
coidado da familia
|
0,2
|
Outro:
|
1,1
|
Más
informacións nas páxs. 46-51.
Factores condicionantes do desemprego:
Este
apartado avalía as características que se poden destacar dos titulados que se
achan desempregados no momento de realizar a enquisa.
Factores
que teñen dificultado a inserción laboral mediante escala de valoración de 1
(ningunha dificultade) a 5 (moita dificultade).
Media
|
|
Ter unha titulación universitaria
|
2,18
|
Ter unha titulación específica
|
2,52
|
Ter estudado na Universidade de Vigo
|
1,56
|
O mal expediente académico
|
1,55
|
Falta de mestrados, cursos de posgrao ou outra
formación complementar
|
2,37
|
Pouca experiencia laboral ou profesional previa
|
3,68
|
As poucas prácticas en empresas realizadas ao
longo da carreira
|
3,41
|
A falta de estancias de estudos ou de
experiencias no estranxeiro
|
2,80
|
A falta de coñecemento de idiomas
|
3,24
|
A falta de coñecementos de informática
|
2,22
|
Carecer de contactos persoais
|
3,82
|
O ciclo da economía
|
4,30
|
Non ter iniciativa nen asumir riscos
|
2,29
|
A falta persoal de esforzo
|
1,77
|
O descoñecemento de técnicas de procura de
traballo
|
2,02
|
A mala sorte
|
2,52
|
Non participar en organizacións estudantís ou de voluntariado
|
1,89
|
Técnicas de procura do primeiro
emprego:
%
|
|
Responder
a anuncios de traballo
|
25,4
|
Mediante
contactos persoais
|
18,8
|
Contactar
cun empresario/empregador pola miña conta
|
13,5
|
Anotándose
en bolsas de traballo
|
8,5
|
Contactou
coa empresa/institución na que realizou as prácticas durante os estudos
|
5,9
|
Preparando
oposicións/concursos
|
5,7
|
Pola
empresa/titulación onde traballou cando estudaba
|
4,9
|
Mediante
unha axencia de emprego pública (INEM, outras)
|
3,2
|
Mediante
unha ETT
|
2,9
|
Autoemprego/autónomo
|
1,1
|
Mediante
unha empresa de emprego privada
|
1,0
|
Mediante
unha empresa de selección de persoal
|
0,6
|
Colocar
anuncios
|
0,5
|
Outras
|
7,6
|
Non
responderon
|
4,1
|
Tempo en encontrar o primeiro
traballo despois dos estudos: O
tempo transcorrido desde a finalización dos estudos universitarios até
encontrar un primeiro traballo é amplamente utilizado como un indicador da
inserción laboral dos titulados universitarios.
%
|
|
0-3
meses
|
59,1
|
3
– 6 meses
|
13,6
|
6
– 12 meses
|
11,5
|
1
-2 anos
|
9,9
|
Máis
de 2 anos
|
6,0
|
Non
responderon
|
5,3
|
Máis
informacións nas páxs. 51-57.
6. Evolución entre o primeiro emprego
e o emprego actual
O primeiro emprego é igual ao emprego
actual?
%
|
|
Non
|
69,4
|
Si
|
23,1
|
Si,
e xa traballaba nel antes de acabar a carreira
|
6,3
|
Non,
nunca traballei
|
1,2
|
Non
responderon
|
3,9
|
Tipo de contrato:
%
|
||
Emprego actual
|
Primeiro emprego
|
|
Indefinido
|
52,4
|
16,0
|
Contrato
eventual
|
17,1
|
26,0
|
Contrato
por obra/servizo
|
13,5
|
25,0
|
Autoemprego/autónomo
|
7,0
|
2,3
|
Contrato
en prácticas
|
3,6
|
13,3
|
Bolsas
ou axudas
|
4,9
|
14,6
|
Sen
contrato
|
1,2
|
3,0
|
Non
responderon
|
23,7
|
4,0
|
Categoría profesional
Foron
encontradas diferenzas estatisticamente significativas entre a distribución dos
titulados en función das diferentes categorías profesionais entre o primeiro
emprego e o actual.
%
|
||
Emprego actual
|
Primeiro emprego
|
|
Técnico/a
medio/a (grupo B)
|
29,3
|
32,6
|
Administrativo
(grupo D)
|
13,5
|
19,3
|
Técnico/a
superior (grupo A)
|
37,0
|
22,9
|
Directivo/a
|
3,8
|
0,6
|
Operario/a
|
8,3
|
16,0
|
Mando
intermedio
|
6,3
|
3,3
|
Bolseiro
|
0,8
|
4,0
|
Sobrecualificación
A
sobrecualificación do traballo actual é unha variábel que indica a proporción
de titulados que desenvolven un traballo con demandas inferiores aos estudos
desenvolvidos.
%
|
|
Inferior
ao nível académico
|
29,2
|
Adecuado
ao nível académico
|
63,1
|
Superior
ao nível académico
|
7,7
|
Non
responderon
|
23,7
|
Máis
información nas páxs 57-68.
7.
Competencias profesionais adquiridas
Escala de valoración: de 1 (nada) a 5 (moito)
Valoración
das competencias desenvolvidas durante os estudos
Formación recibida na Universidade de Vigo.
Media
|
|
Capacidade para traballar en grupo
|
3,68
|
Capacidade para aprender con rapidez novos
coñecementos
|
3,47
|
Habilidade para traballar de forma autónoma
|
3,38
|
Capacidade para traballar baixo presión
|
3,30
|
Capacidade de análise e síntese
|
3,27
|
Asunción de responsabilidades
|
3,15
|
Habilidade na comunicación oral (exposicións
orais, falar en público,...)
|
3,12
|
Máis informacións pormenorizadas nas páxs. 75-77.
Valoración
do nivel actual de competencias persoais
Nivel adquirido na súa formación e na súa
experiencia.
Media
|
|
Asunción de responsabilidades
|
4,15
|
Preocupación pola calidade
|
4,10
|
Capacidade para traballar en grupo
|
4,06
|
Habilidade para traballar de forma autónoma
|
4,03
|
Capacidade para aprender con rapidez novos
coñecementos
|
3,98
|
Capacidade para adaptarse ás novas situacións
|
3,97
|
Capacidade para traballar baixo presión
|
3,96
|
Habilidade na comunicación escrita
|
3,94
|
Capacidade para aplicar os coñecementos na
práctica
|
3,85
|
Habilidades interpersoais
|
3,82
|
Capacidade crítica e autocrítica
|
3,80
|
Capacidade para coordinar e organizar actividades
|
3,80
|
Motivación do éxito
|
3,74
|
Capacidade para traballar nun grupo
interdisciplinario
|
3,73
|
Máis informacións nas páxs. 77-78.
Valoración
do nivel de competencias exixidas polo emprego actual.
Competencias demandadas no posto de traballo.
Media
|
|
Asunción de
responsabilidades
|
4,28
|
Capacidade para traballar
baixo presión
|
4,25
|
Capacidade para adaptarse
ás novas situacións
|
4,21
|
Capacidade para aplicar
os coñecementos na práctica
|
4,20
|
Preocupación pola
calidade
|
4,12
|
Capacidade para traballar
en grupo
|
4,10
|
Capacidade para aprender
con rapidez novos coñecementos
|
4,10
|
Habilidade para traballar
de forma autónoma
|
4,08
|
Habilidades interpersoais
|
4,08
|
Capacidade para traballar
nun grupo interdisciplinario
|
4,01
|
Capacidade para xerar
novas ideas e solucións
|
4,01
|
Habilidade na
comunicación oral (exposicións orais, falar en público,...)
|
3,99
|
Máis informacións na páxs. 78-80.
Axuste
entre as competencias exixidas no traballo actual e a formación recibida.
Diferenza entre as competencias exixidas no posto
de traballo e as que as persoas tituladas adquiriron a través da formación
recibida na Universidade de Vigo.
O feito de que todas as capacidades teñan axustes
positivos significa que é maior o grao de competencias exixidas polas empresas
que o adquirido durante a formación universitaria (neste caso, a escala sitúase
entre 0,17 e 1,39).
Axuste
|
|
Capacidade de análise e síntese
|
0,17
|
Capacidade para traballar en grupo
|
0,42
|
Habilidades na xestión da información
|
0,42
|
Capacidade crítica e autocrítica
|
0,56
|
Habilidade na resolución de problemas
|
0,60
|
Capacidade para aprender con rapidez novos
coñecementos
|
0,63
|
Habilidade para traballar de forma autónoma
|
0,70
|
Capacidade para tomar decisións
|
0,80
|
Habilidade na comunicación escrita
|
0,84
|
Capacidade para utilizar ferramentas informáticas
|
0,85
|
Motivación do éxito
|
0,86
|
Habilidade na comunicación oral (exposicións
orais, falar en público,...)
|
0,87
|
Capacidade para coordinar e organizar actividades
|
0,90
|
Capacidade de usar o tempo de forma efectiva
|
0,92
|
Capacidade para traballar baixo presión
|
0,95
|
Capacidade para mobilizar as capacidades de
outros
|
0,98
|
Capacidade para xerar novas ideas e solucións
|
1,00
|
Habilidades interpersoais
|
1,02
|
Capacidade para traballar nun grupo
interdisciplinario
|
1,05
|
Preocupación pola calidade
|
1,06
|
Capacidade para adaptarse ás novas situacións
|
1,12
|
Asunción de responsabilidades
|
1,13
|
Capacidade para aplicar os coñecementos na
práctica
|
1,14
|
Capacidade para facer valer a túa autoridade
|
1,28
|
Capacidade para negociar de forma eficaz
|
1,39
|
8. Características
dos estudos
Nivel
tecnolóxico da titulación:
-
Nivel tecnolóxico do equipamento: 2,90
-
Nivel de actualización tecnolóxica da formación: 2,83
[Escala de valoración: 1 (nada) a 5 (moito)]
A valoración realizada
polas persoas inquiridas tanto das variábeis “materias de maior utilidade
profesional”, como das “materias de menor utilidade profesional” ou dos
“complementos académicos necesarios” é analizada pormenorizadamente nas páxinas
82-89 e 90-94, respectivamente.
10.
Organización das persoas tituladas
Diposición
a manter algún tipo contacto coa Universidade: 83,3%
Tipo de
vinculación: Recibir periodicamente información da Universidade a partir dunha base
de datos (52,0%), por medio dun foro ou rede de persoas tituladas (48,3%), a través
dunha páxina web (32,5%), asociación de antigos alumnos e alumnas (30,7%), a
través dunha fundación (15,0%) e outras (9,3%).
Actividades
máis valoradas que debería desenvolver a Universidade: permitir o acceso aos
servizos universitarios (4,14); fomentar os contactos profesionais entre
titulados/as afíns (4,13); participar en ciclos de conferencias dirixidas ao
alumnado doutros cursos (3,28); organizar actividades ou conmemoracións
lúdico-festivas (2,85); participar en reunións de antigas promocións
conmemorativas (2,51).
Predisposición
de colaboración coa Universidade de Vigo: comunicar as experiencias persoais no mercado
de traballo ao estudantado (3,29); colaborar coa experiencia persoal na
formación de graos e mestrados universitarios (3,20); permitir a realización de
prácticas preprofesionais (3,05); facilitar a contratación de titulados/as en
prácticas (2,93); facilitar a realización de visitas académicas á empresa na
que traballa a persoa titulada (2,73).
Escala de valoración: de 1 (nada) a 5 (moito)
Máis informacións nas páxs. 94-98.
11.
Análise das respostas á pregunta aberta
A
enquisa contiña unha última pregunta na que a persoa titulada podía acrecentar
os comentarios que considerase oportunos. As súas respostas, algunhas de contido moi
amplo, suscitaron unha serie de reflexións complementarias ao solicitado nos puntos
concretos da mesma.
No
total, o 22,5% dos titulados/as inquiridos completaron este apartado da
enquisa. Dada a diversidade de opinións, estas foron
agrupadas en dous grupos diferenciados. O 88% das opinións están relacionadas con
temáticas sobre futuras colaboracións; prácticas en empresas e nas titulacións;
cursos, mestrados e idiomas; entrega de títulos; emprego e outras opinións
xerais e particulares. O 12% restante abarca opinións críticas sobre as
titulacións (plano de estudos, profesorado e formación).
Cada un destes apartados desenvólvese, agrupando as
opinións semellante entre si, na epígrafe 5.11 (páx. 114). Entre
elas:
-
Aplicar os resultados da enquisa será de utilidade para que os planos de
formación se reorienten dunha forma máis práctica a fin de lograr unha mellor e
máis rápida inserción no mercado de traballo.
-
Sería positivo seguir colaborando e manter relacións coa Universidade co
fin de non perder os vínculos sociais e académicos con ela.
-
Tanto para o profesorado como para o alumnado, ábrense novas
posibilidades de traballo, xa que se pode dar unha visión real do estado da
titulación no mercado de traballo e contrastar experiencias con outros
graduados/as da mesma titulación.
-
Sería interesante a creación dunha base de datos para seguir a
traxectoria dos persoas tituladas.
-
Mellor información sobre o mercado de traballo e mitigar, xa que logo, a
desconexión entre o que se ensina e o que o mercado exixe.
-
Informar á Universidade das materias que fan falta no exercicio
profesional sen ter que recorrer a mestrados.
-
Máis prácticas na titulación e ao terminar os estudos máis formación
continuada.
-
A materia pendente: carencia no dominio fluído de idiomas. O nivel de
idiomas é baixo, pois o alumnado espera acabar a carreira para estudalos.
-
Cursos para actualizar os coñecementos adquiridos.
-
Máis informacións sobre as diferentes posibilidades de traballo unha vez
concluída a carreira.
Ademais, o anexo A23 inclúe unha análise dalgunhas
das opinións específicas recollidas por titulacións.
[1] Por ámbitos académicos o erro
mostral é de: arte e humanidades (±7,92%), ciencias (±7,77%), ciencias da saúde
(±9,61%),
tecnolóxico (±4,90%)
e xurídico-social (±4,06%).
